ايلات و طوايف مختلف صحراگرد و سوء سياست سلاطين محلى قديم و ظلم و جور حكام و مأموران دوران قاجارى و بيرحمى طبيعت كه ريگ روان را روزبه‌روز بر نقاط مختلف آن فرومىريزد عظمت و قدرت خود را از دست داد و كارش به جائى رسيد كه ساكنان آن براى به دست‌آوردن لب نانى آوارهء هر ديار شده‌اند . اميد مىرود كه با بهبود اوضاع كنونى ، وضع آنجا به سامانى رسد و كار آنجا سرانجامى يابد . * * * نگارنده پس از تصحيح و انتشار مهمان‌نامهء بخارا تأليف فضل الله روزبهان خنجى كم‌وبيش با صفحات ماوراء النهر و تركستان و غور و غرجستان و حدود خراسان قديم آشنائى پيدا كرد ، از اينرو به فكر افتاد كتابى تاريخى يا جغرافيائى دربارهء بخشهاى همجوار نواحى نامبرده بيابد و كمر همت به تصحيح آن بربندد . بالاخره به نسخهء عكسى اين كتاب در كتابخانهء ملى تهران دست يافت كه در سال 1310 مرحوم قزوينى از نسخهء اصل عكسبردارى كرده و به ايران فرستاده بود . اين بنده رونويسى از آن تهيه كرد و پس از مراجعه به متون تاريخى همزمان و مقارن دوران مؤلف ، آنچه توانست اصلاح و تصحيح كرد . پس از دو سال نه‌تنها اشكالات فراوان كتاب حل نشد ، بلكه موارد زيادى از متن نيز ناخوانده ماند . در ضمن تصحيح ندائى درونى مرتب به گوش باطن مىخواند : طى اين مرحله بىهمرهى خضر مكن * ظلمات است بترس از خطر گمراهى بالاخره براى حل اشكالات باقىمانده و خواندن موارد خوانده نشده ، دست به دامن استاد گرانمايه و دوست ارجمند جناب آقاى مجتبى مينوى زد . نامبرده با گشاده‌روئى تمام ، در خانهء خود را كه خانهء اميد من است بر روى من گشود و ساعات عزيز و دقايق گرانبهاى عمر خود را صرف خواندن و اصلاح متن كرد و بنده را براى هميشه رهين منت خود گرداند . از خوانندگان نيز چشم اميد دارد كه منتى بر مصحح گذارند و او را از لغزشها و اشتباهات موجود در كتاب بياگاهانند . از دوست عزيز آقاى ايرج افشار نيز بسيار سپاسگزار است كه نگارنده را از وجود كتاب SEISTAN تأليف G . P . TATE آگاه كردند . اين كتاب در تصحيح پاره‌اى از اعلام جغرافيائى كتاب احياء الملوك بسيار مؤثر واقع شد و نقشه‌ها و عكسهاى خارج از متن اين كتاب از كتاب نامبرده گرفته شد . تصحيح و ضبط دقيق پاره‌اى از اعلام جغرافيائى را نگارنده مديون آقاى سردار ناروئى وكيل محترم سيستان است . حافظهء قوى و سرعت انتقال ايشان خيلى از مشكلات باقىمانده را حل كرد . از آقايان دكتر عباس زرياب خوئى و محمد تقى دانش‌پژوه - دوستان عزيز